Chủ Nhật, 20 tháng 11, 2016

yulia brodskaya: 'she bends paper strips and glues them into flat paper' / xếp giấy thành hoạ phẩm 3 D đẹp đến từng chi tiết ( source: World of Threads Festival )-

yulia brodskaya xếp giấy thành hoa phẩm 3D ...
source: World of Threads Festival


                   yulia brodskaya: she bends paper strips
                and glues them into flat paper/
                        xếp giấy thành họa phẩm 3D đẹp đến tình chi tiết
                                              
                                          Yulia Brodskaya [ b.. 1983-     ] 

                                                                     ' theo World of Threads Festival' , nữ nghệ sĩ tự do + họa sĩ vẽ tranh minh
                                                                      họa [ở]  Moscova (Liên bang Nga).  Cô hiện sinh sống+  làm viêc tại Anh
                                                                      quốc.   Nữ nghệ sĩ xếp giấy [ thành họa phẩm] đẹp đến từng chi tiết,, mất
                                                                      nhiều tuần; để hoàn thành một bức tranh  3D rất [độc đáo], sống động ...'
                                                                                                                    ( trích từ Zing News)









Thứ Tư, 16 tháng 11, 2016

những dòng chữ từ năm tháng/ tập thơ ngọc tự -- tủ sách t.vấn & bạn hữu 2016

Những dòng chữ từ năm tháng/ Ngọc Tự
tủ sách T.Vấn & Bạn Hữu, 2016


                                  ngc t:
                      nhng dòng ch t năm tháng
                                               thi tập ngọc tự -- Tủ sách T.vấn & Bạn Hữu, 2016


Tủ sách T.Vấn & Bạn Hữu vừa cho xuất bản thi tập Những dòng chữ từ năm tháng / Ngọc Tự( 2016).  Cựu sĩ quan CTCT Bộ tư lệnh Không quân VNCH,  sau khi học tập cải tạo tới 2 lần; , tác giả  cùng gia đình sang định cư ở  Houston, (Texas) từ 2006.   Tiện dịp,  thi tập mới tác giả Ngọc Tự xuất bàn,  Trương văn Vấn [T.Vấn] người  chủ trương Tủ sách TV& BH ; cho đăng bài viết của Hồ Nam- Lê nguyên Ngư  [1930- Mỹ tho 12/ 2015]  về tác giả Ngọc Tự --  đồng thời, coi như lời giới tthiệu thi tập mới xuất bản. .
(Bt)



 ngọc tự, nhà thơ của cuộc đời
               bài viết: hồ nam


Ngọc Tự xuất thân từ trường Đại học Luật; và làm thơ, viết văn tử lúc còn [là] sinh viên.  Thơ văn của Ngọc Tự trước ngày 30 tháng tư năm 1975 không nổi lắm + những khắc khoải khôn nguôi của thân phận con người; trước chiến tranh+ phi lýcủa cõi người.

  Tôi gọi tên em yêu dấu nồng nàn
  thật mơ hồ vì chả biết chúng mình yêu nhau
  em có mặt như những gì quanh đây
  thí dụ khẩu súng viên đạn đồng tôi đã bắn thành thạo
  hay cái lưỡi lê sáng hoắt đợi chờ
  một lần đâm rất ngọt
  tôi cũng còn nhiều tínht oán rắp tâm tực hành
  em có biết bài hát buồn
  như ngày tháng dài quê hương chinh chiến
  không còn ai đủ nước mắt khóc than
    THƠ  NGỌC TỰ

Ngày 30 tháng tư năm 1975 xảy ra; Ngọc Tự đi cải tạo từ Hóc môn, ra Phú quốc,  về Long giao; rồi, ra tới Hoàng liên sơn (sát biên giới Trung quốc) -- và, cuối cùng về Vĩnh phú; thế là [thơ] Ngọc Tự đột nhiên mới lạ, hay hẳn ra: 

  thế rồi đất nước bỗng xa khơi
  chinh chiến ta đi tiếp một đời
  bài hát tự do hồn phơi phới
  chẳng chút nào tổ quốc ơi

  những nông trường từng sớm bình minh
  cũng mồ hôi nhòe mắt lung linh
  còn chặng cuối này qua cho nốt
  đoạn đời hay đoạn đường chiến binh

  như bước vào mùa huấn nhục mới
  tay cuốc dài thay khẩu súng trường

  cấp hiệu nào thêm đời trai trẻ
  nhớ mãi khôn nguôi những nẻo đường

  ta thấy ta trong mắt đồng đội
  vẫn chẳng còn ánh lửa niềm tin
  có chút gì bấng khuâng xao xuyến
 đừng vội bối rối hãy ngửng nhìn

  nụ cười vui giữa đời thương khó
  vai áo ngỡ sắc chiến bào
  hát nhẩm quân hành mơ vào trận
  mộng mãi cho đầy gối chiêm bao
     THƠ  NGỌC TỰ


Ra khỏi trại cải tạo, Ngọc Tự gặp lại [các văn sĩ] Dương hùng Cường, Hoàng Hải Thủy, Doãn quốc Sỹ, Lý Thụy Ý [nữ, hiện sống tại tp. HCM], Duy Trác [ca sĩ, hiện sống ở bang Texas].  Tất cả bàn nhau dùng văn chương chữ nghĩa; lột trần bộ mặt phi nhân của ...  Kết quả: tất cả cùng bị bắt; và, [bị] đưa ra tòa.  Dương hùng Cường bỏ xác trong biệt giam nhà tù ; còn Ngọc Tự[ bị] tù thêm gần 5 năm nữa.  Sau lần [đi cải tạo] lần thứ 2, Ngọc Tự đã cất cánh; bay cao, bay xa, rất xa :
---
* ... -  tạm lược một số chữ. (Bt)

  cuối trời bạn đã ngủ yên
  có còn vương chút muộn phiền  nàoìđâu
  nơi đây thì vẫn biển dâu
  dăm ba bạn cũ ngập đầu trùng vây

cái phong sương, cái bão táp cuộc đời; quả là đã tác động tới nơi sâu thẳm của hồn thơ Ngọc Tự; nhưng, Ngọc Tự vẫn luôn cho rằng:

  trong gương thấy gã ngu ngơ
  thốt nhiên nhìn kỹ không ngờ chính tôi
  nghe như có nỗi bồi hồi
  bao mùa xuân cũ một đời ở đâu
      THƠ NGỌC TỰ

Ngọc Tự đã thành nhà thơ; làm thơ cho đời, làm thơ cho cõi tử sinh, làm thơ cho những lụy phiền cuộc sống.

  Và, thơ Ngọc Tự càng ngày càng hay .  []

 hồ nam

 (trích '100 KHUÔN MẶT VĂN NGHỆ SĨ'/  Hồ Nam + Vũ Uyên Giang -- nxb Đất sống, Hoa Kỳ 2006). 

 c. T.Vấn 2016

http://t-van.net/?p=19575


phụ lục:

                                               một số tác phẩm 'Tủ sách TVấn & Bạn Hữu' đã xuất bản; 
                                                                      trong đó có : Lênh đênh/ Lưu Na -- Những dòng chữ từ năm tháng/ Ngọc Tự 

                                                                                                                               v.v ...

      http://t-van.net/?p=29633


                                                        
                                                                      như  thế
                                                                         thơ  ngọc tự


    như thế   tôi đã trở thành    gã đui mù   què quặt    câm điếc
   ừ thì    thôi vậy    cũng là   điều hay
   không còn phải    nhìn thấy    những quay cuồng    múa may
   nhiều quá    các vai diễn    ngô nghê   dở ẹc
   không còn phải   nghe    những lời huênh hoang    rỗng tuếch
   đám đông    hoan hô    đả đảo    vọng cuồng
   không còn phải    dè chừng    thứ danh từ    độc dược
   hết thảy    đều là    xảo ngữ   ngoa ngôn
   của rất nhiều    những nhân danh    mạo nhận
   khi mỗi ngày    nơi sân khấu đời     vẫn luôn có    những kẻ    sắm được    vai tuồng   lận đận
   vừa khóac lên người    mảnh long bào    phục trang
   đã vội    mộng tưởng    hão huyền    về một ngày    rực rỡ   đăng quang
   có thêm    được chăng    nỗi buồn nào    tội nghiệp
   chắc rồi    không còn phải    thốt lời    nghẹn ngào    cay đắng    mà    từ biệt
   vì sự    thất vọng    này    bạn hữu    anh em
   từ một thời    khoảng nào   qua đi    và    bây giờ    thinh lặng
   chừng như   cái gã què quặt    tôi   cũng thật là   chết tiệt
   sẽ ngồi    lại mãi    mà thôi    nơi góc khuất    con đường
   chẳng cần thiết    nhận dạng     và     điểm danh    từng con người    vẫn còn   đang vội vã
   đi qua
   cũng     một hành trình     hoang tưởng
   như thể    tôi đã khi không    trở thành    kẻ mất trí     tồi tệ    vất vưởng
   làm sao    còn có thể t   han thẩn    hát nghêu ngao hoài    cái bản tình ca   cũ mèm ấy 
   thật dễ thương
   mà vội quá    chưa kịp thêm    một lần cuối    chiều nay    nhớ lại
   ừ thì    thôi vậy    cũng là    điều hay
   như kẻ    đã bị phụ tình    bắt đầu    nhàm chán nhau    từ đây
   chẳng còn đậu     nỗi xao xuyến nào    của một thời     bồi hồi    bỡ ngỡ
   và như thế    tôi đã ở     trong vô cùng    òa vỡ
   của   vô cảm    và vô ưu
   cho dù    cứ phải ôm   giữ lấy    tận cùng     nỗi cô đơn   cô độc
   nhưng sẽ    lại là    một thứ     hạnh phúc   có thật
   này    tôi.*
   ---
* xin lỗi:   đọc thơ tác giả ; người biên tập khóai chí,  đã tự ngắt chữ thành cụm.  (to kick a word with a smooth movement)
    (Bt)
            


      ngọc tự

     http://t-van.net/?p=19575
   

Thứ Ba, 15 tháng 11, 2016

'đây thôn vĩ dạ, có phải được cảm thụ bởi hàn mặc tử bệnh hoạn' ? / bài viết: châu thạch -- t-van.net/?p=29598

tựa chính, ''nghĩ về bài thơ 'đây thôn vĩ dạ'/ châu thạch
t-van.net/



   
  'đây thôn vĩ d', có phi đưc cm th 
 bi hàn mc tử bnh ho?'
                                                            bài viết:  châu thạch


Nếu người ta tốn rất nhiều giấy mực, viết về Hàn Mặc Tử; thì, trong đó một phần không nhỏ, [vì] bài thơ Đây thôn Vĩ dạ:


                                     Sao anh không về chơi thôn Vĩ?
                                     Nhìn nắng hang cau nắng mới lên
                                     Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
                                     Lá trúc che ngang mặt chữ điền.

                                     Gió theo lối gió, mây đường mây
                                     Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay ...
                                     Thuyền ai đỗ bến sông Trăng đó
                                     Có chở trăng về kịp tối nay?

                                      Mơ khách đường xa khách đường xa
                                      Áo em trắng quá nhìn không ra ...
                                      Ở đây sương khói mờ nhân ảnh
                                      Ai biết tình ai có đm đà? 
                                            THƠ  HÀN MẶC TỬ


Một bài thơ hay; nhưng thật khó dùng lời diễn tả được hết cái hay. Đọc những bài bình thơ trên báo chí; [hoặc], những bài giảng văn trong sách [giáo khoa]; tôi càng thấy rối bòng bong thêm -- vì, có nhiều người đã nặn ra những ý tưởng; tôi cho thiếu chính xác ...

Xin điểm qua  vài lời nhận xét, lời bình ấy:

1. -      bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ tả về một vùng quê [trên] đất nước Việtnam.
2. - ... 'lá trúc che ngang mặt chữ điền': 'nét vẽ thần tình gợi tả vẻ kín đáo, duyên dáng của người em gái
          thôn Vĩ. 
3.-      sự nổi lọạn trong thi pháp Hàn Mặc Tử ở chỗ: mạch thơ biến đổi bất ngờ, qua 3 cảnh trong 3 khổ thơ.                   Cảnh + người trong bài thơ, chỉ mang một phần hoài niệm về một thời gian quá vãng; còn lại chỉ là ảo                  giác siêu hình.
4 -      'Đây thôn Vĩ dạ', một thế giới mong manh; được cảm thụ bởi một nhà thơ bệnh hoan?

Còn nhiều; và, còn nhiều những ý tưởng, lời bình thơ, khác lạ. 

 Tôi chỉ nêu ra đây lập luận chính + ý kiến khác với họ -- mong quý vị độc giả đọc, thảo luận; để cùng nhau
 sáng tỏ.


a)  tả về một vùng quê Việt nam:

Quý vị nào đã đi nhiều, tất sẽ biết: không một vùng quê Việtnam nào giống như thôn Vĩ dạ cả -- cũng không có một làng quê Việtnam nào giống như thôn Vĩ dạ cả.  Họa chăng ở một thôn, một làng nào đó; có vài điểm na ná như thôn Vĩ thôi.

 Thôn Vĩ dạ giống như một cô gái thuộc dòng tôn thất diễm lệ, yêu kiều, đài các, kiêu sa+ thanh nhã; chỉ có ở Huế -- đặc sệt l[ở] Huế.

  Vĩ dạ xưa kia cũng như [bây giờ], tuy có người làm nông; đa số là chức sắc hoàng tộc, nhân viên cao cấp nhà nước cư ngụ -- cho nên cách xếp nhà cửa, vườn tược; lối đi hài hòa, thanh nhã, không giống một làng quê nào [trên đất nước] Việtnam.

  Đó chính là một thôn trong lòng kinh đô xa xưa;trong lòng thành phố Huế [bây giờ].  Nếu một nhà văn, một nhà thơ [nào đó] muốn tả cảnh một vùng quê Việtnam, thường đưa ra hình ảnh lũy tre làng, dòng sông xanh, con trây, cái cày, ô thôn nữ gánh lúa về; chớ mấy ai lại tả vườn xanh như ngọc, dòng nước buồn thiu, cô gái áo
 trắng -- như Hàn Mặc Tử đã mô tả.

Đây thôn Vĩ dạ theo tôi; [thì] Hàn Mặc Tử không tả cảnh một vùng đồng quê Việtnam tiêu biểu nào;  [ông] chỉ tả đích thị thôn Vĩ dạ,  một thắng cảnh cá biệt; có 1 không 2 ở cố đô Huế .

 Sách giáo khoa, nhà trường dạy cho học sinh : đây, cảnh một vùng đồng quê Việt nam, buộc các em phải nặn óc làm bài tập; thì, chẳng khác gì một thư sinh cắp sách đến trường; rồi bảo các em tả 'em bé chăn trâu' vậy.


b)  nét vẽ 'lá trúc che ngang':

Tôi chưa hề đọc sách nào, chưa từng nghe ai cho rằng: 'người con gái đẹp lại có khuôn mặt chữ điền'.

  Đọc trên các sách báo, sách tử vi + các sách nghiên cứu về khuôn mặt, thường thấy giải, như sau :

 1)   khuôn mặt chữ điền thể hiện đúng là một nam nhân, người có cá tính trung trực, hài hòa, thành đạt.
 2)   người nữ có khuôn mặt chữ điền [có] tánh kịch cỡm, nóng nảy + nhiều nam tính.
 3)   điền là ruộng: mặt chữ điền  là mặt vuông vức như đám ruộng --  đàn bà cần tròn trịa, đàn ông cần vuông          vức.

Nếu muốn diễn tả một khuôn mặt đẹp, bị che bởi lá trúc; tại sao Hàn Mặc Tử không dùng mặt trăng, trái xoan, bông hoa; để làm hình-dung-từ, như bao người khác; lại dùng một khuôn mặt đàn ông, khuôn mặt võ tướng, một khuôn mặt như đám ruộng; để lồng [vào] khung cảnh đạp đẽ thế kia.

  Nếu tôi là họa sĩ; tôi sẽ vẽ lại bức tranh;[như] Hàn Mặc Tử đã  tả ,'vườn ai có khóm trúc, khóm trúc che bớt một phần mảnh vườn có hàng cau-- mảnh vườn [lại] nằm cạnh dòng sông, có nương bắp trên bờ'. 

 Theo tôi; 'lá trúc che ngang mặt chữ điền', chỉ [để] che ngang khuôn viên vuông vắn của mảnh vườn .

c)   sự nổi loạn + ảo giác trong Đây thôn Vĩ dạ:

Đọc kỹ Đây thôn Vĩ dạ, [tôi] thấy nhà thơ tả 3 cảnh khác nhau, trong 3 khổ thơ.

 Khổ thơ  thứ 1: tả nắng trên tả nắng trên hàng cau, vườn xanh như ngọc có lá trúc che ngang.

  Khổ thơ thứ 2: tả dòng sông có con thuyền đậu+ hoa bắp ở trên bờ. 

 Khổ thơ thứ 3: không tả, chỉ nói qua loa tà áo trắng cô gái + cảm nghĩ của [cô ta]. 

 qua 3 khổ thơ, Hàn Mặc Tử viết như một bài luận văn tả cảnh một học trò, có nhập đề, có thân bài + kết luận.

 Câu thơ này nối câu thơ kia ăn vận, khổ thơ này nối khổ thơ kia hài hòa , hiệp ý; chẳng có chỗ nào có thể [cho] là nổi loạn cả.

Như chúng ta biết, sở dĩ Đây thôn Vĩ dạ hình thành; bởi tác giả  cảm hứng khi nhìn thấy bức tranh cô Hoàng Cúc gởi tặng.

Chắc chắn hàng cau, vườn xanh, dòng sông, chiếc thuyền, áo trắng đã được chụp vào trong ảnh + hiện thực trước mắt thi sĩ; khi ông xem ảnh. 

 Nhìn vào bức ảnh Hàn Mặc Tử đã thấy gì, tả nấy; nếu hư cấu, thì ông hư cấu, thêm 'gió + trăng' -- thi nhân nào cũng thường nghĩ tới những hình ảnh ấy,  khi làm thơ.

 Có thế nói: 'Hàn Mặc Tử đã tả thực khi sáng tác bài thơ này; nhưng nhờ 'thiên- tứ- thần- thơ', ông làm cho bức ảnh trở nên linh động, 'có biến, có hiện, có thật, có mơ; khác với sự tầm thường' .  Đó không phải sự nổi lọạn;  lại càng không phải ảo giác, siêu hình của nhà thơ -- [với] tôi, Hàn Mặc Tử rất tỉnh táo, khi nhìn bức ảnh + tả cảnh thôn Vĩ dạ, qua bức ảnh này. 

[và] càng tỉnh táo hơn, khi viết:


                                         Gió theo lối gió mây đường mây
                                         Dòng nước buồn thiu hoa bắp lay
                                         Thuyền ai đậu bến sông trăng đó
                                         Có chở trăng về kịp tối nay?


hoặc:

                                         Mơ khách đường xa khách đường xa
                                         Áo em trắng quá nhìn không ra
                                         Ở đây sương khói mờ nhân ảnh
                                         Ai biết tình ai có đậm đà ?.
                                              THƠ  HÀN MẶC TỬ


Tôi không dám luận bàn 2 khổ thơ này, vì nó hay quá; [ở] trình độ tôi, không bình  được.

  Nhưng hãy đọc đi, đọc lại 2 khổ thơ này; thì bất cứ ai, đều có thể cảm nhận được cảnh đẹp thôn Vĩ dạ ; không thấy cái điên, cái bệnh, [sự] nổi loạn, cái ảo giác siêu hình nằm ở đâu cả. 

Vậy thì, Hàn Mặc Tử sáng tác bài thơ này rất tỉnh táo; có chăng; 'ông phát tiết hết được màu sắc, âm thanh tiềm ẩn trong bức ảnh '.


d)   Đây thôn Vĩ dạ , [một] thế giới mong manh, được thụ cảm bởi một nhà thơ bệnh hoạn?

Tôi không biết câu hỏi này, là 'khen hay chê' -- rõ ràng 'thôn Vĩ dạ' không phải thế giới mong manh -- nhà thơ cũng không phải vì bệnh hoạn, [để] thụ cảm cái mong manh này.  

'Thôn Vĩ dạ' [bây giờ] vẫn còn đó; nhà có cao lên, đường có rộng ra; nhưng, vườn, sông, trăng+ con người vẫn tồn tại y nguyên. 

 Sở dĩ Hàn Mặc Tử viết Gió theo lối gió mây đường mây --  ông đã từng thấy dòng sông, nương bắp; khuất dưới vườn cây, ẩn sau lũy tre -- do đó, khi gió thổi, mưa trên cao bay mau; nhưng, nước + hoa bắp dưới thấp [vẫn] chỉ xao động nhẹ. ... *

 Gió theo đường gió mây đường mây ; thấy sao viết vậy, cũng nhờ sự lạc lõng này; phong cảnh trở nên trầm buồn, êm ái, bức tranh [thơ] linh hoạt.
---
* ... -  tạm lược một số chữ. (Bt)

Bức ảnh Hoàng Cúc tặng thi sĩ; chụp vào buổi sáng; hay, buổi chiều;  ... hình ảnh cô gái áo trắng đứng trong vườn. Ảnh chụp lại không rõ nét, qua một khung cảnh ngoài trời; áo cô gái [màu] trắng,  không thể nhìn ra,  là lẽ tự nhiên. 

                                           Mơ khách đường xa khách đường xa
                                           Áo em trắng quá nhìn không ra 

...  xem xong bức ảnh, Hàn Mặc Tử [đặt] xuống; thở dài;:

                                            Ở đây sương khó mờ nhân ảnh
                                             Ai biết tình ai có đậm đà
                                                 THƠ  HÀN MẶC TỬ

câu thơ nhắn nhủ tác giả tưởng tượng; như cô gái nhắn nhủ với mình-- một cậu thơ tỉnh táo, ... không mong manh, không thụ cảm như lời bình thơ suy diễn thêm . ...


Đây thôn Vĩ dạ', một bài thơ quá hay; [không cần] hư cấu  -- [hư cấu thêm, tất] sẽ làm hư nếp suy tư, [phán đoán] của học sinh; nếu một khi đem dạy ở học đường. []

   châu thạch

    http://t-van.net/?p=29598

                                         
                                                           hàn mặc tử    [i.e. nguyễn trọng trí 1912- 1940]  
                                                                                                                           (wikipedia)


                                                ngôi nhà của gia đình Hoàng Cúc [ Hoàng thị Kim Cúc] ở thôn Vỹ dạ (Huế)
                                                                                                              (ảnh: blog HTLT)

                                                                                     Hoàng Cúc [ Hoàng thị Kim Cúc]  thời xuân sắc
                                                                                                              (ảnh: blog: HTLT)




Chủ Nhật, 6 tháng 11, 2016

'lệnh đênh/ lưu na' : thơ mộng + đau xót'/ điểm sách: phan tấn hải -- t-van.net/

tựa chính,' đọc'lênh đênh của lưu na: 
'thơ mộng + đau đớn' 
blog t-van.net/


                                    'lênh đênhlưu na':
                         thơ mng+ đau xót
                                              điểm sách: phan tấn hải


                                                                            lênh đênh/ lưu na  
                                                                              ( tủ sách t.vấn& bạn hữu/ 2016 --  bìa sách in kèm bài viết)


" Em và chị Như bị hiếp ba, bốn chục lần; chúng đã ném chị Như xuống biển, vừa định bắt em theo; thì có tàu hàng hải tiến gần, nên tụi nó bỏ đi.  Lên đảo, em xin đi Na -uy; chứ không đi Mỹ với anh Tuấn 'fiancé' của 
em ..." (tr. 87 Lênh đênh/ Lưu Na)

Những dòng trên là lời của Phượng nói với Nga ở trại tỵ nạn; được ghi lại nơi trang 87, trong tác phẩm Lênh đênh -- khi Phương  kể về chiếc ghe vượt biên, gặp hải tặc.  Và, nơi 88, tác giả Lưu Na kể về thân phận người phụ nữ Việt:

"... Ngà biết từ đây cho đến chết, Ngà sẽ không bao giờ trả lời câu hỏi; mà tất cả những ai đi vượt biên, đều hỏi thăm; hoặc, thốt thành câu 'có bị hải tặc ...' .   Nói có là dối, mà nói không, là có tội , tội với Phượng, tội với tất cả những người phụ nữ không may. Tự bao giờ, cái may mắn của một vài cá nhân; trở nên tội với những người thọ nạn.  Người con gái Việtnam da vàng, tất cả những người phụ nữ vượt biên -- vết chàm đã khắc -- màu chàm đã nhuộm -- và, anh Tuấn, tất cả những 'Tuấn chàng trai nước Việt' *; có cách nào khác hơn là: 'chúng ta phải xa nhau, để ở mỗi phương trời cách biệt; may ra, còn có thể sống tiếp.'  Đêm vẫn trong, chỉ hồn mình đục.  Đảo tị nạn không chỉ xóa lối về; mà tẩy trắng luôn những tờ hồn trắng, để lại những vết gôm nham nhở xám buồn ..."

Và như thế, tác phẩm Lênh đênh hình thành. 

 Đó là những dòng chữ đầy sức mạnh.
---
* tựa một tác phẩm của Nguyễn Vỹ. (Bt)


                                                                                ***

Cũng là chuyện một thời ở Miền Nam; cũng là chuyện sân trường đại học Sài gòn, thuở giao thời [sau ngày 30-4- 1975], cán bộ từ Bắc vào Nam -- cũng là những băn khoăn về giá trị của tự do, cũng là chuyện đi ghe vượt biền, cũng là chuyện lên đảo tị nạn, cũng là chuyện vào đại học Mỹ, cũng là chuyện đi làm + giao tiếp trong cộng đồng người Mỹ gốc Việt -- và, rồi một vài mối tình tan vỡ.

Nhiều người cũng đã trải qua hoàn cảnh như thế. 

 Nhưng tác phẩm Lênh đênh/ Lưu Nam mang sức mạnh rất khác.  Từng dòng chữ của tác giả;  dường như viết trong lặng lẽ, trong cô tịch, ẩn ức sau dòng chữ : là nều lên được những gì rất buồn của kiếp người.  Giữa những dòng chữ, là nỗi đau của Phượng, là cái chết bi thảm của Như ; và, là nỗi buồn vĩnh kiếp của Ngà.

Những con tàu bị xô giạt trên các triền sông.  Mạng người mong mnh trong giông bão đại dương.  Khi cô sinh viên Ngà bước lên trại tỵ nạn; cô như bước sang một kiếp khác.  Ngà thâm cảm sự may mắn của cô, nhưng được nghe kể về rất nhiều người đã biến mất trên biển + nghe kể từ các nạn nhân [của] hải tặc.

Những mối tình trong tác phẩm buồn man mác, không thành toàn; hệt như cõi đời đầy hư vỡ này.

Hẳn bạn đã từng đọc những chuyện tương tự; có thể bạn cũng đã trải qua các sóng gió+ hư vỡ đó.  Thậm chí, có thể bạn đã gian nan hơn cô Ngà-- thì dụ: bạn có thể đã trải qua vượt biên trện đường bộ, đã bị bắt vào tù nhiều lần, đã lặn lội buôn than trên các chuyến xe lửa Bắc-Nam .v. v ...

Nhưng, tác phẩm Lênh đênh / Lưu Na rất khác.

 Văn phong Lưu Na xô đẩy độc giả vào những khung trời cảm xúc.  Chuyện không phải kể, để cho qua; khi bạn gập cuốn sách 190 trang lại; sẽ thấy lơ lửng trước mắt, trên các trang giấy, là một thời của Sài gòn + tiếng rì rào ven biển quanh các trại tị nạn Đông Nam Á+ những chen chúc trong xã hội bận rộn nơi xứ người  -- và, sâu
 thẳm, là nổi buồn của người đã đi thật xa, nhớ nhà, nhớ mẹ + tự băn khoăn về trách nhiệm với quê hương.

 Văn của Lưu Nam có sức mạnh như thế.

Như trong đoạn văn, nhân vật chính là cô Ngà ,đứng trong hàng sinh viên ở sân trường; nghe bà chủ tịch từ  Bắc vào tiếp quản+ nghe chị Chánh ([một] sinh viên nằm vùng) nói chuyện -- và, chợt nhớ chuyện má của Ngà kể thời trước 1954 ở miền Bắc  không khác gì hình ảnh trái nghịch 'giữa ống quần bà cán bộ + các tà áo dài trắng nữ sinh viên' :

"... Bà nói giọng Trung; nhưng không phải Huế, thấp và tròn.  Tấm áo bà  ba trắng, vải ny-lông in bông; với cái quần vải đen mịn, như lạc loài giữa rừng áo dài trắng.  Có lẽ, phải nói là nó kiêu hãnh một mình, giữa rừng tá áo trắng mới đúng.  Ống quần của bà lật phật theo làn gió, trên đôi guốc gỗ.  Ngà ngó xuống mình, ngó chung quanh; có ai thấy khó chịu như Ngà, với cái ống quần tới mắt cá chân ấy?  Cùng với cái giọng lanh lảnh, cái ống quần phần phật, như vả vào mặt mọi người.  Bên cạnh bà chủ tịch thấp tè, chị Chánh đã cao, như cao hơn.  Chị đứng nghiêng đầu, tóc kẹp qua một bên vai, áo sơ-mi trắng, quần đen.  Chị cười cười, nụ cười thật vô tư, như những thành tích đấu tranh; những mưu mô lươn lẹo, để tồn tại với chính phủ cũ; là của ai đó, [có] 3 đầu, 6 tay. Thật lạ, bà chủ tịch, chị Chánh; hay, những anh bộ đội ngơ ngác; tất cả như từ cuốn phim 'cộng sản '[được] mà kể mấy mươi năm trước, hiện ra sống động.  Những khuôn mặt im lìm, không biểu lộ gì ..." 
    
 (Lênh đênh, tr. 12-13- sách đã dẫn ).


                                                                             ***

Văn của Lưu Na nói về những cảnh đời thường, lại cực kỳ thơ mộng+ đau đớn.  Hãy đọc về một ngày mưa;  Ngà được thấy Hòa kể về mối tình giữa thầy + chị Phụng: 

"... Một ngày mưa tấm tã, Ngà tời lới thầy Hòa.  Thầy đang ân cần chấm nước mưa trên đầu chị Phượng, người Hoa lai Việt.  Chị về rồi, người nhà thầy chửi gióng giã sau bếp; môi thầy mím lại, cằm bạnh ra, mặt trắng bệch, con mắt một mí như toé lủa.  Thầy ngồi xuống, nói bằng tiếng Anh, kể với Ngà[ về] mối tình với chị Phụng.  Ngà nghe, tai được tai không; nước mưa dàn tóc sát xuống da, Ngà nghe từng giọt nước thấm xuống, lòng buốt lạnh, đầu óc váng vất hình ảnh thầy Hoà chấm nhẹ những giọt nước trên tóc chị Phụng.  Ngà ra về, nước mưa chảy dọc màng tang, nhiễu xuống cổ áo.  Có bàn tay nào cho Ngà ... "     (tr. 12-13 sđd).

(...)   ...  - tạm lược  một số chữ; có thể nhiều, hay, ít.  (Bt)

Tác giả Lưu Na kể về những mảng đời của dân Sài gòn: ... 

" ... Ngà từ giã anh Quang ở bùng binh  Sài gòn, ngước mắt nhìn trời.  Trời quá thấp, đè bẹp mọi cái thau nhôm to nhỏ thành những miếng nhôm phẳng, méo dị hình; rồi những bước dép râu đạp lên, chà nghiến những miếng nhôm ấy lên mặt đường khô, lồi lõm, gập ghềnh. Khi Ngà về đến nhà, 'tấm thân nhôm mỏng' đã thủng thêm
 vài lỗ ..."     (Lênh đênh, tr. 42 sđd).

Và, thử hỏi; 'làm cách nào để ghi lại nỗi nhớ?  Thí dụ, nỗi nhớ má. Tác giả Lưu Na ghi rằng: 'nhân vật Ngà nằm trên đảo chờ; có những đêm nhớ má + [lòng] quặn thắt, khi thấy đời mình như con nước trôi xa:

" ... Đêm hằng đêm, Ngà thèm mơ thấy Má; thấy lại mái nhà xưa, thấy lại tất cả những con người mình hằng ghét bỏ; mà họ bặt tăm, mà đời sống [cũng] bặt tăm.   Tại sao Ngà lại ở chốn này, sao Ngà vẫn sống; khi gốc rễ của mình đã tan biến?  Sông khi đổ ra biển, thì con nước tan vảo biển; cả những ngọn nguồn, lòng bãi, vẫn còn dạng hình dấu vết; mà, những thân phận con người ra đi, lại trở thành con nước bơ vơ, không nhập được với đại dương nào; trong khi cái nôi hứng đỡ đã bị một khắc, một giờ xóa.  Nước đi là nước không về.  Nước chi là nước giữa trời ..."       (  Lênh đênh ,tr. 78-79 - sđd).


                                                                                ***

Tác phẩm Lênh đênh , Ngà cũng ghi về một kỷ niệm thơ mộng trên đảo; với Bách, một chàng trai [từng] hướng dẫn thiếu nhi thánh thể [tại nhà thờ].  Nhiều thập niên sau; Ngà gặp lại Bách tại quận Cam [California], khi  Bách đã trở thành một linh mục [ở] một tiểu bang xa, ghé thăm quận Cam:

"... Cuốc sống như sóng dồn, đẩy tấm thuyền bé ngáy một xa khơi, qua muôn khúc quanh; qua ngàn dòng nước. Ngà và Bách đã dạt khỏi nhau, như một giấc mơ; tỉnh dậy là quên hết.  Mọi sự đều có thể; và, đều không có thể: trăng còn mãi với thời gian, nhưng làm sao 'để có lại một lần cái mầu xám bạc hoang liêu'.  Gặp lại Bách, như gặp lại mảnh đời thất lạc.  Gặp lại Bách, như tìm thấy một bóng mình của thuở đầu đời. Gặp lại Bách, như đã đi hết một vòng của cuộc sống.  Ngà nhận ra mình vẫn nhớ bờ môi ấy.  Ngà nhận ra mình vẫn nhớ hơi ấm của bàn tay xưa .          
Vành môi cũ nay ban lời Chúa.  Bàn tay xưa nay mở ra phúc âm. 'Ta là khởi đầu và cũng là cuối cùng' * kết thúc.   Hết một vòng đời Bách rồi, đã đến thiên đường; chỉ còn Ngà đứng trên kỷ niệm xưa, nhìn lại tháng, năm; thấy quãng đời chỉ là dấu vết đau dài ..."  (Lênh đênh, tr. 187 -sđd).

Và, đó cũng là những dòng cuối truyện.  Sách khép lại; nhưng, vết đau dài chưa dứt. ...

 Những gì còn lại sẽ là những dòng chữ của Lưu Na: 'thơ mộng+ đau đớn'.  []
---
* Kinh thánh (Bt)

    phan tấn hải

     http://t-van.net/?p=19511

     -----------------------------------


 bài liên quan:



                        T.Vn: vnhng nim đam mê ... 

                           T. Vấn , trang chủ  t-van -net + chủ trương Tủ sách TV& Bạn hữu
                                                                                                                 (ảnh in kèm bài viết)



Cuối cùng thì người bạn trẻ của tôi [Lưu Na] cũng đã có tác phẩm 'được' in.  Là quyển sách, cầm được, sờ được, ngửi được đàng hoàng.  Chứ không phải loại' ấn bản điện tử' không cảm giác, không mùi rất thời tượng hiện nay.  Tôi đùa với cô [tác giả 'Lênh đênh'],' thế là cô đã trở thành nhà văn chính hiệu'.

(Chẳng là, người trong giới hay truyền miệng nhau rằng: 'không có sách in, thì chớ có viết danh hiệu nhà văn, trước tên của mình'.  Thế nên,có người đã phải cố mà in sách: thơ, truyện, tùy bút, tản văn ...; bất cứ thừ gì, hay dở chưa biết; cứ phải thành sách cái đã'.    Đó là thời đại về cái thời; mà loại sách 'điện tử' còn chưa phổ biến, ít người mặn mà với nó.  Chứ; còn bây giờ thì không hiểu, không biết, không nghe là: liệu in sách điện tử, có thể coi là 'lai-xần' [licence] ; để khoác lên mình chiếc áo 'nhà văn, nhà thơ, nhà gì gì ... đó' chăng.  Nếu 'dễ dãi'  được như thế; thì, trang nhà TV& BH hiện nay đang lạm phát 'nhà văn, nhà thơ, nhà biên khảo' --  vì, chỉ trong vài tháng đã có tới 12 đầu sách trình làng.  Bằng chỉ tiêu nguyên năm của một nhà xuất bản sách tầm cỡ thời xưa. Quả là 'phong cách' thời đại; cái gì cũng nhanh, cũng nhiều ồ ạt; khiến chưa kịp xem xong cái bìa, thì quyển kế tiếp đã chồng lên; che kín ....

Rất tâm tình để nói rằng: 'cầm quyển sách in ; mà người bạn trẻ [Lưu Na] của tôi nâng niu, trân trọng; tôi cảm được hết 'nỗi lòng' của cô.  Đó không phải chỉ là một quyển sách, một tác phẩm đầu tay của một tác giả; mà còn là cuộc đời của cô, nằm trọn trong đó.  Như thể nó được sống lại một lần nữ (khi viết) -- và, thêm một lần nữa(khi trở thành tác phẩm được in).  Và tôi cũng hiểu được;' vì sao cô cứ khăng khăng'phải in tác phẩm thành sách bắng giấy đàng hoàng, chứ không chịu , chỉ nhìn thấy nó trên màn hình máy điện toán'.  

Thế giới thật + thế giới ảo; dù sao cũng khác nhau nhiều lắm.  Dù sao [thì] : 'cô cũng là một phụ nữ, còn tôi là anh đàn ông chính hiệu.'.

[Đã] có một khoảng thời gian đủ dài; để [tôi] nhận ra người bạn trẻ của tôi rất nghiêm túc, trong 'con chữ' của mình .  Cô viết rất nhiều; nhiều hơn cái ấn tượng; [để] người đọc thường  khi cầm quyển sách đấu tay mỏng mảnh cuả cô

 thế nên, những gì cô trân trọng gởi đến người đọc; đều đã được sàng kỹ, qua một 'máy lọc tôn trọng' của mình , tôn trọng độc giả, tôn trọng trang giấy in. (tuy chẳng mắc mỏ gì) .  Cô còn khá trẻ; đường đi còn dài trước mặt, cô còn rất nhiều thì giờ; để tiếp tục sàng lọc mớ tài sản chữ nghĩa không nhỏ trong 'kho'.

 Rồi đây, chúng ta hẳn sẽ còn được nghìn thấy nhiều tác phẩm nữa của cô ra đời.  

Văn học Việtnam hải ngoại lại có thêm một chút sinh khí; để tiếp tục sống còn.  Nhờ vào chính tác phẩm ra đời; chứ không phải cái danh hiệu (hão) 'nhà văn, -- mà người bạn trẻ tiếp nhận một cách ngượng nghịu.   []

         
   t.vấn

     http://t-van.net/?p=29535

     ----

     * chỉ đăng tiểu mục  1. (Bt)

                                              "... trang nhàTV&BH hiện nay đang lạm phát nhà văn, nhà thơ, nhà biên
                                                                           khảo; vì chỉ trong vài tháng, đã có tới 12 đầu sách trình làng  ..."
                                                                                (ảnh in kèm bài viết)